W dobie rozwijającej się działalności online coraz więcej twórców internetowych decyduje się na korzystanie z platform crowdfundingowych, takich jak Patronite, BuyCoffee, Ko-fi czy inne serwisy umożliwiające dobrowolne wspieranie ich pracy przez społeczność. Choć z pozoru to co może wydawać się „napiwkiem” czy „symbolicznym gestem wsparcia”, to od strony prawa podatkowego sprawa nie jest tak prosta.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem darowizny. Ustawa nie zawiera jednak definicji tego pojęcia, dlatego należy sięgnąć do przepisów Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Co istotne, umowa darowizny staje się ważna także bez zachowania formy aktu notarialnego, jeżeli darowizna zostanie faktycznie spełniona (art. 890 § 1 zd. 2 k.c.).

Oznacza to, że wpłaty Patronów na rzecz twórcy internetowego — jeśli mają charakter nieodpłatny i są dokonane kosztem ich majątku — spełniają przesłanki darowizny, a co za tym idzie, teoretycznie mogą podlegać opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od jednej osoby, jeżeli jego wartość przekracza w ciągu 5 lat:

1. 9 637 zł – dla osób z I grupy podatkowej,
2. 7 276 zł – dla II grupy,
3. 4 902 zł – dla III grupy, czyli osób niespokrewnionych z darczyńcą (najczęstszy przypadek w relacjach Twórca–Patron).

Jak wynika z art. 9 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, do wartości ostatnio otrzymanej darowizny dolicza się również darowizny od tej samej osoby z ostatnich 5 lat. Przekroczenie progu powoduje powstanie obowiązku podatkowego i konieczność złożenia formularza SD-3 (art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Wysokość podatku zależy od wartości darowizny i grupy podatkowej. W przypadku darczyńców z III grupy podatkowej (czyli osób niespokrewnionych), stawki zaczynają się od 12% i rosną wraz z wartością darowizny.

W kontekście rosnącej popularności modelu finansowania Patron-Twórca pojawia się pytanie: czy i kiedy wpłaty od Patronów podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn? Odpowiedź na to pytanie przynosi indywidualna interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 listopada 2022 r., o sygn. akt 0111-KDIB2-3.4015.172.2022.12.BD. Przedmiotem interpretacji było stanowisko Twórcy internetowego, który otrzymuje dobrowolne wpłaty od wspierających jego działania osób – tzw. Patronów – za pośrednictwem platformy internetowej. Zgodnie ze wskazaną interpretacją, darowizną może być tylko taka wpłata, której darczyńcę da się zidentyfikować (np. z imienia i nazwiska). Wpłaty od osób anonimowych (oznaczonych jedynie pseudonimem, loginem czy mailem), choć mogą mieć charakter nieodpłatny, nie spełniają wymogów umowy darowizny z art. 888 k.c., ponieważ nie można ustalić, kto jest stroną darującą.

W konsekwencji, anonimowe wpłaty – czyli takie, przy których Twórca internetowy nie jest w stanie zidentyfikować darczyńcy z imienia i nazwiska – nie mogą zostać uznane za darowiznę w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zdaniem KIS takie wpłaty nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. W określonych sytuacjach mogą jednak stanowić przychód z działalności gospodarczej, jeżeli Twórca internetowy prowadzi firmę.

Zatem, jak rozliczyć darowizny od Patronów? Jeżeli Twórca internetowy: otrzymał darowizny przekraczające próg 4 902 zł od jednego darczyńcy (łącznie w okresie 5 lat), dysponuje jego danymi (np. imię i nazwisko) i otrzymał te środki na rachunek prywatny (poza działalnością gospodarczą), to powinien:

1. złożyć formularz SD-3 do urzędu skarbowego w terminie 1 miesiąca od daty otrzymania darowizny (art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn);
2. obliczyć i zapłacić podatek według właściwej skali podatkowej (art. 15 ust. 1–3 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Reasumując, Twórcy internetowi otrzymujący dobrowolne wpłaty od Patronów powinni uważnie analizować ich charakter prawny. Jeżeli są to darowizny — i można zidentyfikować darczyńcę — mogą podlegać podatkowi od spadków i darowizn po przekroczeniu ustawowych limitów. Czyli, najlepiej jeżeli Twórca będzie ewidencjonował darowizny od każdej osoby, w celu oceny, czy przekroczona została granica 4 902 zł w ciągu 5 lat. Obowiązek podatkowy powstaje w momencie otrzymania darowizny i należy złożyć zeznanie SD-3, jeśli przekroczona zostanie kwota wolna od podatku. Anonimowe wpłaty natomiast nie są traktowane jako darowizny w rozumieniu prawa cywilnego, a więc nie podlegają pod ten podatek – ale mogą mieć inne skutki podatkowe (stanowić przychód z działalności gospodarczej).

Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 09.09.2025 r., o sygn. akt 0111-KDIB2-3.4015.172.2022.12.BD.