Skip to main content Skip to search

Archiwum dla Księgowość

VAT tylko od uzyskanej kwoty wierzytelność, po skorzystaniu z ulgi na złe długi.

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 2 września 2021 r. (sygn. akt I FSK 1383/18), „Podatnik, który zbywa wierzytelność o wartości wynikającej z korekty uwzględniającej ulgę na złe długi, musi doliczyć do podstawy opodatkowania i podatku należnego tę niższą wartość, a nie pierwotną.”

Fundacja będąca czynnym podatnikiem VAT złożyła wniosek o interpretację indywidualną. W opisie zdarzenia przyszłego podała, iż:

  • ma zamiar świadczyć usługi zarówno dla innych podatników VAT jak i podatników zwolnionych z podatku,
  • na przedmiotowe usługi będzie wystawiać faktury VAT,
  • w sytuacji gdy nie zostaną one zapłacone – będzie korzystać z dobrodziejstwa ulgi na złe długi przewidzianej w art. 89 a ustawy o VAT t. j. będzie korygowała podstawę opodatkowania i kwotę podatku należnego,
  • po skorzystaniu z ulgi na złe długi może dokonać cesji wierzytelności tzn. sprzedać nie ściągnięte wierzytelności.

Zgodnie z art. 89 a ust. 4 ustawy o VAT w takiej sytuacji należy zwiększyć podstawę opodatkowania i podatek należny VAT.

Własne stanowisko fundacji w sprawie oceny prawnej określonego wyżej stanu przyszłego było następujące: W takiej sytuacji po skorzystaniu z ulgi na złe długi a następnie dokonaniu cesji wierzytelności fundacja będzie musiała zwiększyć podstawę opodatkowania i swój podatek należny ale tylko o kwotę wynikającą z faktury korygującej. Jeśli zatem fundacja dokonałaby cesji powinna zwiększyć podstawę opodatkowania VAT i podatek należny nie o kwotę podatku wynikającą z faktury wystawionej przed skorzystaniem z ulgi na złe długi ale o kwotę wynikającą z faktury korygującej (po skorzystaniu z ulgi na złe długi).

Odpowiadając, Dyrektor Krajowej Administracji Skarbowej uznał, iż fundacja w sytuacji skorzystania z ulgi na złe długi i dokonaniu cesji wierzytelności musi doliczyć VAT wynikający z faktury pierwotnej a nie z korekty. Korekty tej nie będzie też mogła później rozliczyć.

Ze stanowiskiem Dyrektora KAS zgodził się także WSA we Wrocławiu. Powołując się na przepis art. 89 a ust. 4 wyjaśnił, iż podatnik po skorzystaniu z ulgi na złe długi (obniżenie podstawy opodatkowania i podatku należnego), a następnie – sprzedaży wierzytelności – musi zwiększyć podstawę opodatkowania a także kwotę podatku należnego o kwotę VAT wynikającą z faktury pierwotnej. Cena zbycia przedmiotowej wierzytelności nie ma tu znaczenia ze względu na fakt, iż podatnik zbywając wierzytelność przestał być wierzycielem. Prawa wierzyciela przechodzą tutaj na nabywcę wierzytelności. Nie znajdzie tu także zastosowania zasada stosowana przy częściowym uregulowaniu należności bo zbycie wierzytelności wyklucza częściowe zwiększenie podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w sytuacji gdy dotychczasowy wierzyciel zrezygnował z dochodzenia i egzekwowania należności.

Od ww. wyroku WSA fundacja wniosła skargę kasacyjną. Podniosła, iż dokonuje cesji wierzytelności nie w wartości pierwotnej (100) a o wartości obniżonej (100 – VAT). Dlatego po cesji korekta w górę powinna dot. podatku o wartości po cesji – tzn. po korekcie.

NSA nie zgodził się ani ze stanowiskiem Dyrektora KAS ani tym bardziej WSA we Wrocławiu. Stwierdził, iż skoro fundacja zbyła wierzytelność po skorzystaniu z ulgi na złe długi tzn. po korekcie to należy to uwzględnić. Albowiem po skorzystaniu z ulgi na złe długi transakcja (cesja) miała już inną wartość. Dlatego, zdaniem NSA, jeśli podatnik zbył wierzytelność po uwzględnieniu ulgi na złe długi, powinien podwyższyć podstawę opodatkowania i podatek należny o kwotę wynikającą z faktury korygującej a nie pierwotnej.

Czytaj więcej

VAT w Fast Foodach.

Istota sporu.

Całe zamieszanie o stawkę VAT w fast foodach związane jest ze sporami franczyzobiorców jednej z popularnych sieci szybkiego jedzenia, toczonymi z fiskusem. W ramach swojej działalności, sprzedają oni gotowe posiłki, napoje, desery itp. Podmioty działają w różnych miejscach, zarówno galeriach handlowych, jak i w lokalach wolnostojących. Sprzedaż produktów odbywa się na kilka sposobów: drive-thru (zamówienie i odbiór posiłku, siedząc w samochodzie), walk through (zamówienie i odbiór w lokalu ale konsumpcja poza lokalem), food court (spożywanie jedzenia w wyznaczonym miejscu galerii handlowej) oraz tradycyjnie na miejscu w lokalu. Franczyzobiorcy, po uzyskaniu interpretacji indywidualnych, przez lata rozliczali VAT według stawki 5 proc. Przy kontroli jednak urzędnicy kwestionowali 5-proc. stawkę VAT, żądając dopłaty podatku. Bez znaczenia pozostawał fakt, czy konsumpcja żywności odbywała się w lokalu czy klient zamawiał żywność i po zakupie wychodził (jadł na zewnątrz).

W dniu 24 czerwca 2016 r., minister finansów wydał interpretację ogólną (sygn. PT1.050.3.2016.156), w której uznał, że do ceny netto gotowych posiłków przeznaczonych do bezpośredniej konsumpcji należy doliczać 8 proc. VAT, a nie 5 proc., bo jest to usługa gastronomiczna. Spora część przedsiębiorców nie zgodziła się z zaprezentowanym odmiennym podejściem fiskusa, biorąc pod uwagę, że wcześniej uzyskali korzystne dla nich interpretacje indywidualne.

 

TSUE z odsieczą

Po stronie przedsiębiorców stanął Trybunału Sprawiedliwości UE. TSUE w wyroku z 22 kwietnia 2021 roku (sygn. Akt C-703/19) dał wskazówki, jak sądy mają rozstrzygać spory o VAT od fast foodów. Oczywiście, zdaniem fiskusa wyrok TSUE niczego nie zmienił, jednak sądy prezentują inne zdanie w tej sprawie. Obecnie zarówno NSA jak i WSA w swoich orzeczeniach wprost wskazują, kiedy sprzedaż fast foodu jest dostawą towaru, a kiedy usługą.

 

Stanowisko NSA

Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wyrokach wskazuje, że jeśli klient kupuje pożywienie i nie korzysta z lokalu, a więc spożywa posiłek na zewnątrz, to jest to dostawa towaru objęta 5-proc. stawką VAT. Ma to zastosowanie również przy sprzedaży drive-thru. Jeśli natomiast klient spożywa posiłek na miejscu, czyli korzysta z usług dodatkowych, stolika, sztućców itp., to jest to usługa gastronomiczna opodatkowana 8-proc. Stawką. Takie stanowisko NSA można odnaleźć w wyrokach: z 30 lipca 2021 r. (sygn. akt I FSK 1749/18), 31 sierpnia 2021 r. (sygn. akt I FSK 429/18, I FSK 430/18 oraz I FSK 1374/18) oraz 2 września 2021 r. (sygn. Akt I FSK 1487/17, I FSK 745/18, I FSK 789/18, I FSK 790/18, I FSK 811/18 i I FSK 1729/18). NSA uchyla decyzje organów i oddala ich skargi kasacyjne podkreślając, że klasyfikacja statystyczna PKWiU nie ma znaczenia dla opodatkowania fast foodów. W ocenie NSA decyzje fiskusa, zwłaszcza te wydane przed interpretacją ogólną ministra finansów, naruszały zasadę konkurencyjności i neutralności VAT oraz naruszały zasadę zaufania do organów (art. 121 ordynacji podatkowej). Zdaniem NSA na podobne towary i usługi trzeba spojrzeć z punktu widzenia konsumenta, a więc istotne są dodatkowe czynności przy kupnie posiłku przez klienta. To one de facto przesądzają o tym, czy mamy do czynienia z dostawą gotowych posiłków, czy usługą gastronomiczną.

 

Czytaj więcej

Darowizna również w gotówce.

Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 25 sierpnia 2020 r. (sygn. akt I SA/Łd 861/19) przekazanie darowizny przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę w formie gotówki nie wyłącza możliwości zwolnienia z podatku od spadków i darowizn.

WSA wskazało też inne podobne orzeczenia w podobnych sprawach, z bliźniaczymi rozstrzygnięciami, które wydane zostały przez Naczelne Sądy Administracyjne:

  • wyrok z 11 lipca 2019 r. (sygn. akt II FSK 2620/17)
  • wyrok z 18 czerwca 2019 r. (sygn. akt II FSK 2377/17)
  • wyrok z 12 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II FSK 1628/11)

Powyższe orzeczenia są jednomyślne w kwestii przedmiotowego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn tj. podatnik obdarowany wpłacając darowiznę otrzymaną w gotówce na własny rachunek bankowy ma prawo do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn.

Wyrok ten wpisuje się w dominującą linię orzeczniczą dotyczącą kwalifikacji przypadków otrzymania przez obdarowanych darowizny w formie gotówki do rąk własnych, którzy następnie sami dokonywali wpłat z tego tytułu na swoje rachunki bankowe. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia z dnia 8 grudnia 2010 r., II FSK 1394/09, odmawianie w takim przypadku prawa do zwolnienia z podatku przy darowiźnie dla najbliższej rodziny tylko dlatego, że nie została dokonana za pomocą przelewu bankowego, to przesadny formalizm fiskusa. Podobnie w wyroku NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r., II FSK 1628/11 podkreślono, że w przepisie art. 4a ust. 1 u.p.s.d. zwolnienie od podatku nabycia w drodze darowizny środków pieniężnych, od członków rodziny uzależnione zostało tylko od udokumentowania otrzymania tych środków dowodem ich przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo – kredytową lub przekazem pocztowym. Brak przy tym wskazania, że z dowodu wpłaty lub przekazu pocztowego wynikać powinno, że wpłacającym kwotę darowizny powinien być darczyńca. Rezultaty wykładni celowościowej wspomnianego przepisu nie prowadzą do wniosku, aby warunkiem skorzystania ze zwolnienia od opodatkowania była osobista wpłata kwoty darowizny przez darczyńcę na rachunek bankowy obdarowanego. Przeciwnie – w przepisie nie ma wymogu, żeby wpłacającym kwotę darowizny był darczyńca.

Reasumując – przedstawione wyżej poglądy dowodzą, że użyty w przepisie art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. zwrot „udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy” należy rozumieć jako obowiązek wykazania, że doszło do transferu środków pieniężnych z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego (wykonania darowizny), przy czym drugorzędne znaczenie ma sposób dokonania tego transferu. Nie musi to być transfer bezgotówkowy (z rachunku bankowego darczyńcy na rachunek bankowy obdarowanego). W razie otrzymania środków pieniężnych przez obdarowanego w gotówce, dla zastosowania zwolnienia, o którym mowa, wystarczające jest wpłacenie otrzymanych w tej formie środków przez obdarowanego na własny rachunek bankowy, jak wynika z sentencji opisywanej na wstępie sprawy.

Czytaj więcej

8% VAT przy cesji umowy deweloperskiej.

Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 września 2020 r. (sygn. akt I SA/Sz 441/20), umowa deweloperska jak i umowa cesji dla umowy deweloperskiej mają bliźniacze cele, mianowicie obie dążą do dostawy lokalu mieszkalnego i zgodnie z powyższym mają również bliźniacze stawki podatku VAT.

Orzecznictwo, w których sędziowie kierowali się ww. logiką w sprawach podobnych zostały wydane przez:

  • WSA w Bydgoszczy w wyroku z 23 lipca 2019 r. (sygn. akt I SA/Bd 314/19
  • WSA w Gdańsku w wyroku z 22 maja 2018 r. (sygn. akt I SA/Gd 348/18)

Reasumując, w wyrokach WSA stanęły na stanowisku, że przywołane umowy mają ten sam cel ekonomiczny tj. dostawę lokalu mieszkalnego, dlatego są traktowane na równi pod kątem opodatkowania podatkiem od towarów i usług w stawce 8% pomimo, iż cesja nie stanowi sprzedaży.

Czytaj więcej

Podatek dochodowy od odszkodowania w firmie.

Aktywność gospodarcza i prowadzenie przedsiębiorstwa jest związane z ryzykiem. Bardzo często, aby w sposób maksymalny zmniejszyć zagrożenie z tym związane, przedsiębiorcy nabywają polisy ubezpieczeniowe. Oczywistym jest, iż od wydatki na takie ubezpieczenia stanowią koszty podatkowe, natomiast od otrzymanych świadczeń co do zasady trzeba odprowadzić podatek.

Odszkodowanie a podatek

Na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawy o PIT), za przychód z działalności gospodarczej uznaje się otrzymane odszkodowania będące rekompensatą za szkody w składnikach majątku wykorzystywanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Jednocześnie art. 21 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o PIT uznaje za wolne od podatku dochodowego odszkodowania które zostały wypłacone z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyłączeniem tych, które dotyczą majątku mającego związek z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Powyższe oznacza, że przyznane na podstawie firmowej polisy ubezpieczeniowej odszkodowanie za uszkodzony lub utracony składnik majątku wywołuje przychód, który podlega opodatkowaniu i to bez względu na to czy wydatek na zakup polisy został ujęty w ewidencji. Dotyczy to nie tylko środków trwałych wprowadzonych do ewidencji, ale również wartości niematerialnych i prawnych oraz wyposażenia.

 

Podatek od nadwyżki odszkodowania

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 22 września 2020 r. (sygn. 0115-KDIT3.4011.428.2020.1.AWO) stwierdził, iż w sytuacji, gdy przedsiębiorca ubezpieczył się od niewypłacalności kontrahentów i otrzymał odszkodowanie z tego tytułu, zapłaci podatek dochodowy od części odszkodowania, która przekracza wartość należności.

Wypłata odszkodowania stanowi spłatę należności i w części zaliczonej do przychodów nie będzie skutkowała naliczeniem podatku dochodowego na gruncie PIT. Natomiast w przypadku wypłaty odszkodowania przekraczającego kwotę należności, nadwyżka zostanie potraktowana jako przychód zgodnie z ustawą o podatku dochodowym.

Czytaj więcej

Rozliczenia twórców według Ministra Finansów.

Jak wskazał Minister Finansów w swojej interpretacji ogólnej z dnia 15 września 2020 r. (sygn. DD3.0201.1.2018), możliwość zastosowania 50-proc. podwyższonego kosztu uzyskania przychodu, jest uzależniona od posiadania obiektywnych dowodów, które potwierdzają wykonanie utworu w rozumieniu prawa autorskiego. Wynagrodzenie musi być w sposób widoczny wyodrębnione od innych składników wynagrodzenia.

Minister wyjaśnił, iż każdorazowa wypłata wynagrodzenia powinna być powiązana z utworem, który został wykonany przez twórcę  stosującego podwyższony koszt uzyskania przychodu. Bez podobnych ograniczeń, podwyższony koszt uzyskania przychodu stosować w całości mogą:

  • nauczyciele akademiccy, naukowi.
  • pracownicy Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie.
  • pracownicy pionów badawczych.
Czytaj więcej

Brak odsetek to świadczenie nieodpłatne.

Pożyczka od wspólników spółki bez oprocentowania, stanowi przychód na gruncie prawa podatkowego, orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 września 2020 r. (sygn. Akt. II FSK 1177/18).

Zdaniem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nieodpłatnym świadczeniem jest sytuacja, gdy jeden z podmiotów odniósł korzyść, kosztem innego podmiotu i nie ponosi przy tym żadnych kosztów związanych z tą korzyścią lub innej formy ekwiwalentu, co powoduje przysporzenie majątku podatnika z konkretnym wymiarem finansowym.

Stanowisko dyrektora KIS potwierdziły dwie instancje, najpierw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który orzekł, iż korzyści z uczestnictwa w grupie oraz możliwość wypłacenia dywidendy z zysku grupy nie są świadczeniem ekwiwalentnym dla pożyczkodawców. Nieoprocentowana pożyczka jest wymierną korzyścią dla spółki, może mieć wpływ na większe wypłaty dywidend, ale przedmiotowa umowa pożyczki nie zobowiązuje spółki do świadczeń wzajemnych.

NSA w swoim orzeczeniu również podważył ekwiwalentny charakter pożyczki od wspólników i w swoim orzeczeniu uzasadniał, iż korzyść ma charakter obiektywny. Skoro spółka nie musiała płacić odsetek od pożyczki, to jest to dla niej nieodpłatne świadczenie.

Czytaj więcej

Umorzenie kupionej wierzytelności to nie koszt.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 września 2020 r. (sygn. Akt II FSK 2712/19), podmiot będący wierzycielem na podstawie cesji (wierzytelność zakupiona), umarzając część zobowiązania na do drodze porozumienia się z dłużnikiem, nie może umorzonej kwoty zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu.

Sąd wyjaśnił, że nie można do wierzytelności zakupionych stosować art. 16 ust. 1 pkt. 43 lit. b) ustawy o CIT, który pozwala wyłącznie bankom na zaliczenie do KUP umorzonej kwoty wierzytelności w wyniku restrukturyzacji.

Czytaj więcej

Koniec sporów o paliwo i ryczałt samochodowy.

Minister Finansów w interpretacji ogólnej z 11 września 2020 r. (nr. DD3.8201.1.2020) stwierdził, iż przychód doliczony pracownikowi do wynagrodzenia w związku z korzystaniem ze służbowego auta do celów prywatnych, zawiera w sobie wartość paliwa.

Zgodnie z art. 12 ust. 2A ustawy o PIT, wartość miesięczna zryczałtowanego przychodu osoby zatrudnionej za korzystanie z pojazdu do celów prywatnych wynosi 250 zł w przypadku aut o pojemności do 1.6 cm3 oraz 400 zł dla aut przekraczających pojemność 1.6 cm3. Zgodnie z najnowszą interpretacją ogólną Ministra finansów, kwoty zryczałtowane zawierają w sobie wartość paliwa. Ta kwestia była przedmiotem sporów z Fiskusem, ponieważ był on zdania, iż ww. zryczałtowane kwoty przychodu nie zawierają kosztu zakupionego przez pracodawcę paliwa.

Naczelny Sąd Administracyjny 19 lipca 2019 r. w wyroku (sgn. akt II FSK 2050/17) wyjaśnił, że w ustawie jest określony przychód zryczałtowany za korzystanie z pojazdu. W ocenie sądu jest to kwota ogólna za użytkowanie auta, która nie ma części składowych za eksploatacje, tak więc wydatki na paliwo nie są wyłączone. Sąd wskazał, że ustawodawca nie użył zwrotów „z wyłączeniem”, lub „z wyjątkiem”, tak jak jest to w innych przepisach, co wyraźnie wskazuje na poprawność interpretacji przepisu przez skład orzekający, a bliźniacze wyroki wydane przez NSA zapadły 2 lipca 2019 r. (sygn. akt II FSK 2481/17), 28 września 2018 r. (sygn. akt II FSK 2654/16) oraz 28 maja 2019 r. (sygn. akt II FSK 1583/17).

Ryczałt za użytkowanie auta przez pracownika w kwotach 250 zł oraz 400 zł, obejmuje koszty zwykłej eksploatacji, czyli: ubezpieczenie, paliwo, wymianę opon, okresowe przeglądy, bieżące naprawy. W ryczałcie tym nie mieszczą się jednak opłaty za parking oraz opłaty za przejazdy autostradą. Jest to  przełomowa interpretacja, która kończy trwający od lat spór z Fiskusem w przedmiotowej sprawie.

Czytaj więcej

Wesele pod kontrolą Urzędu Skarbowego.

Zakupy w cukierni dokonane przez organizatora weselnej imprezy, mogą być weryfikowane przez Urząd Skarbowy w celu sprawdzenia czy przychód z wydarzenia nie został zaniżony. Takie rozwiązanie ustalenia przychodu poparł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 września 2020 r. (sygn. akt I FSK 21/18).

Nowa metoda szacowania przez organy skarbowe została wdrożona ze względu na brak dowodów, dzięki którym można ustalić rzeczywistą liczbę gości, a co się z tym wiąże ustalić rzeczywisty przychód z wydarzenia jakim jest wesele. Urząd Skarbowy może badać ilość kupionych paczek z ciastem w cukierni, które zostaną wręczone gościom weselnym w formie prezentu.

Wojewódzki Sąd administracyjny w Rzeszowie w wyroku z 3 października 2017 roku (sygn. akt I SA/Rz 521/17.) jako pierwszy poparł taką metodę szacowania przychodu i uznał ją za miarodajną, logiczną i mającą uzasadnienie w doświadczeniu życiowym.

NSA również poparł przedmiotową metodę szacowania, stwierdzając jednocześnie, że w sytuacji gdzie nie ma dowodów potwierdzających ilość gości, metoda obliczenia obrotów poprzez oszacowanie podstawy opodatkowania użyta przez organy jest poprawna, zdroworozsądkowa oraz słuszna.

Czytaj więcej