Fiskus uważa, że przekazanie nieruchomości wierzycielowi w zamian za umorzenie długu jest równoznaczne ze sprzedażą, więc powoduje powstanie przychodu do opodatkowania PIT. Sądy często się z tym nie zgadzają, uznając, że w takim przypadku dłużnik nie uzyskuje realnego przysporzenia majątkowego.

Od 2026 r. Ministerstwo Finansów planuje doprecyzować przepisy. Projekt nowelizacji ustaw o PIT i CIT (nr UD116) ma jednoznacznie przesądzić, że przeniesienie nieruchomości w ramach zwolnienia z długu przed upływem pięciu lat od jej nabycia stanowi odpłatne zbycie. Przychód będzie odpowiadał wartości długu lub – jeśli nieruchomość jest droższa – jej wartości rynkowej.

Obecnie takie stanowisko wynika głównie z interpretacji KIS, która uznaje datio in solutum za umowę odpłatną. NSA w licznych wyrokach (m.in. z 2022–2024 r.) orzekał jednak, że takie przekazanie nie tworzy przychodu, bo nie powiększa majątku dłużnika.

Projekt nie obejmie sytuacji, gdy nieruchomość jest przekazywana gminie lub Skarbowi Państwa w celu spłaty zobowiązań podatkowych (art. 66 Ordynacji podatkowej). W podobnych sprawach dotyczących CIT NSA również staje po stronie podatników, wskazując, że takie czynności nie generują przychodu, a jedynie wygaszają dług wobec państwa.