Czy gmina może odliczyć VAT od inwestycji w drogi, oświetlenie i sieci? NSA rozstrzygnął, że nie wszystkie wydatki związane z przygotowaniem gruntów pod sprzedaż uprawniają do odliczenia podatku. Liczy się faktyczny związek z działalnością opodatkowaną.

Spór o możliwość odliczenia VAT od inwestycji w infrastrukturę techniczną przez gminę, która planowała sprzedaż swoich gruntów, zakończył się orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I FSK 2/24). Choć gmina argumentowała, że wszystkie poniesione wydatki – na drogi, oświetlenie, kanalizację, sieci i chodniki – służyły wyłącznie zwiększeniu wartości działek przeznaczonych na sprzedaż, NSA uznał, że takie podejście jest zbyt uproszczone.

Zgodnie z wyrokiem, prawo do odliczenia VAT musi być oceniane w kontekście rzeczywistego przeznaczenia infrastruktury, a nie wyłącznie w oparciu o deklarowany cel sprzedaży. W rezultacie sąd przyjął, że:

1. pełne odliczenie VAT przysługuje tylko w zakresie wydatków związanych z siecią wodno-kanalizacyjną, ponieważ służy ona bezpośrednio działalności opodatkowanej (usługi dostawy wody i odbioru ścieków);
2. częściowe odliczenie dotyczy infrastruktury elektrycznej, która może mieć zastosowanie zarówno w działalności gospodarczej, jak i w ramach zadań własnych gminy;
3. brak prawa do odliczenia obejmuje natomiast pozostałe elementy inwestycji – jak drogi, oświetlenie czy kanalizacja deszczowa – które są ogólnodostępne i realizują obowiązki samorządu, a nie działalność opodatkowaną.

Orzeczenie podkreśla, że fiskalne skutki inwestycji gminnych muszą być oceniane indywidualnie i szczegółowo, a kluczowe znaczenie ma rzeczywisty związek wydatków z działalnością opodatkowaną, a nie sam cel zwiększenia atrakcyjności nieruchomości. Tym samym NSA odrzucił argumentację, że sprzedaż działek automatycznie uzasadnia pełne odliczenie podatku naliczonego.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 09.10.2025 r., o sygn. akt I FSK 2/24.