Obecnie, jeśli firma przestała być pracodawcą (np. poprzez rozwiązanie umów i zamknięcie działalności), inspektorzy PIP nie mogli prowadzić kontroli ani wydać nakazów – np. dotyczących wypłaty zaległych wynagrodzeń. Nowelizacja ma usunąć tę lukę i umożliwić działania wobec byłych pracodawców, którzy celowo unikali odpowiedzialności.

Zmiana oznacza także obowiązek przechowywania dokumentacji pracowniczej przez co najmniej rok po zamknięciu firmy.

Co więcej, PIP zyska możliwość szerszej kontroli umów cywilnoprawnych – także wobec firm, które formalnie nie są pracodawcami. Jeśli inspektorzy uznają, że zleceniobiorca faktycznie świadczy pracę w warunkach etatu, będą mogli zakwestionować taką formę zatrudnienia.

Nowe przepisy budzą wątpliwości organizacji pracodawców, które ostrzegają, że rozszerzenie kompetencji PIP może zniechęcać do zatrudniania i tworzenia nowych miejsc pracy. Z kolei związkowcy i eksperci prawa pracy popierają zmiany jako krok w stronę większej ochrony pracowników i skuteczniejszego egzekwowania prawa pracy.