Zapłata nie może być uznana za zaliczkę, jeśli obejmuje pełną cenę i nie przewidziano jej zwrotu — orzekł NSA. Moment powstania przychodu zależy od faktycznego uregulowania należności oraz pewności realizacji transakcji, a nie od daty przeniesienia własności.

Sprawa dotyczyła podatnika, który w 2016 r. sprzedał ZCP na podstawie umowy warunkowej i otrzymał całą cenę, bez możliwości jej zwrotu. Choć przeniesienie własności nastąpiło dopiero w 2018 r., organy podatkowe uznały, że już w 2016 r. powstał przychód, bo doszło do ostatecznego rozliczenia należności.

WSA, a następnie NSA, potwierdziły to stanowisko. Sądy wskazały, że płatność miała definitywny charakter, nie była uzależniona od spełnienia warunku i nie mogła być cofnięta, więc nie mogła stanowić zaliczki. Dodatkowo nabywca od razu korzystał z przedsiębiorstwa w ramach nieodpłatnego użytkowania.

Wyrok NSA z 18 listopada 2025 r., II FSK 362/23.