Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że spółki powołane przez województwa do wykonywania ich zadań własnych nie prowadzą działalności gospodarczej i nie są podatnikami VAT. W ocenie sądu spółka, która działa wyłącznie na rzecz samorządu i otrzymuje za to rekompensatę, nie świadczy usług na rynku i nie ponosi ryzyka typowego dla działalności gospodarczej.

Wyrok zapadł w poszerzonym, siedmioosobowym składzie NSA (sygn. I FSK 678/21). Sąd podkreślił, że skoro spółka wykonuje jedynie zadania publiczne województwa, to nie ma potrzeby badania, czy spełnia przesłanki z art. 13 ust. 1 dyrektywy VAT dotyczące działalności organów władzy publicznej.

Spór dotyczył spółki zarządzającej funduszami wsparcia dla MŚP w regionie. Fiskus uznał, że spółka działa jak niezależny podmiot i świadczy odpłatne usługi. NSA był innego zdania: spółka nie działa komercyjnie, a jej działalność jest narzędziem polityki publicznej, nie rynkowej.

Dotychczas sądy orzekały w takich sprawach niejednolicie – część uznawała spółki za podatników VAT mimo ich publicznego charakteru. Wyrok z 22 września 2025 r. może stać się ważną wskazówką interpretacyjną dla innych spraw.

Wyrok NSA z 22 września 2025 r., sygn. akt I FSK 678/21