Fiskus potwierdził, że nabycie udziałów w nieruchomości w kilku postępowaniach licytacyjnych nie daje prawa do skorzystania ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych. Zwolnienie z art. 9 pkt 17 ustawy o PCC działa wyłącznie wtedy, gdy przedmiotem sprzedaży jest cała nieruchomość – i to w ramach jednej czynności. W praktyce oznacza to brak prawa zarówno do zwolnienia, jak i do zwrotu wcześniej zapłaconego podatku.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał za nieprawidłowe stanowisko podatnika, który twierdził, że po nabyciu całej nieruchomości w dwóch odrębnych postępowaniach licytacyjnych spełnia wymogi zwolnienia przewidzianego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Podatnik argumentował, że skoro finalnie stał się właścicielem całego lokalu, a jest to jego pierwsza nieruchomość, to powinien zostać objęty preferencją podatkową oraz otrzymać zwrot podatku zapłaconego od zakupu pierwszego udziału.

Organ interpretacyjny przypomniał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o PCC opodatkowaniu podlegają m.in. umowy sprzedaży rzeczy i praw majątkowych, a także – na mocy art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o PCC– orzeczenia sądów, jeżeli wywołują skutki takie, jak sprzedaż. W przypadku licytacji komorniczej postanowienie o przysądzeniu własności ma właśnie charakter czynności cywilnoprawnej – przenosi własność w zamian za zapłatę ceny (art. 998 i art. 999 Kodeksu postępowania cywilnego).

W konsekwencji obowiązek podatkowy powstaje w chwili uprawomocnienia się postanowienia sądu (art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o PCC) i każdorazowo obciąża nabywcę (art. 4 pkt 1 ustawy o PCC). Podatek należy uiścić w terminie 14 dni od powstania obowiązku (art. 10 ust. 1 ustawy o PCC).

Kluczowy dla sprawy jest jednak zakres zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o PCC. Preferencja ta dotyczy sprzedaży całego prawa własności lokalu mieszkalnego, domu jednorodzinnego lub spółdzielczego prawa do lokalu – ale nie obejmuje nabycia udziałów. Ustawodawca nie przewidział możliwości łączenia kilku czynności nabycia udziałów w celu objęcia ich wspólnym zwolnieniem, nawet gdy dotyczą tej samej nieruchomości.

Organ podkreślił, że podatnik nabył dwa udziały w dwóch różnych postępowaniach, a każde z nich stanowi odrębną czynność podlegającą PCC na podstawie art. 1 ustawy o PCC. Skoro żadna z tych czynności nie obejmowała sprzedaży całej nieruchomości, to nie spełniono przesłanki niezbędnej do zastosowania zwolnienia.

W rezultacie podatnik musi zapłacić PCC także od drugiego, jeszcze nieopodatkowanego nabycia, a zapłacony wcześniej podatek nie podlega zwrotowi, bo nie powstała nadpłata w rozumieniu przepisów prawa podatkowego.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych.
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
3. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.
4. Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 14.11.2025 r., o sygn. akt 0111-KDIB2-3.4014.513.2025.1.AD.