Dzień Matki to czas wdzięczności i refleksji – szczególnie dla tych, którzy dziś troszczą się o swoje mamy tak, jak one kiedyś troszczyły się o nich. Jeśli opiekujesz się mamą w podeszłym wieku lub z niepełnosprawnością, możesz skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej w rozliczeniu PIT. To nie tylko realna pomoc finansowa, ale też forma uznania Twojego codziennego zaangażowania. Sprawdź, kiedy i na jakich zasadach przysługuje Ci prawo do odliczenia wydatków. Korzystając z przysługujących Ci ulg podatkowych, nie tylko zmniejszasz obciążenia finansowe, ale też realizujesz swoje prawo do troski – zarówno emocjonalnej, jak i systemowej. To piękny gest miłości, który może mieć też wymiar podatkowy.

Kiedy dzieci opiekują się mamą

Dzień Matki – 26 maja – to czas, w którym szczególnie myślimy o kobietach, które nas wychowały, wspierały i budowały nasze życie od pierwszych chwil. W wielu rodzinach przychodzi jednak moment, gdy role się odwracają – to dorosłe dzieci stają się opiekunami swoich mam. Jeśli Twoja mama jest osobą niepełnosprawną lub wymagającą szczególnej opieki, warto wiedzieć, że państwo przewiduje dla Ciebie konkretne wsparcie. Jedną z form tej pomocy jest ulga rehabilitacyjna w PIT, która może odciążyć rodzinny budżet. Dzień Matki to dobry moment, by nie tylko podziękować, ale też dowiedzieć się, jakie prawa przysługują Ci jako opiekunowi.

Podstawa prawna – kto może skorzystać z ulgi?

Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podstawę obliczenia podatku stanowi dochód ustalony po odliczeniu kwot wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, poniesionych w roku podatkowym przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne.

Zatem przepisy o uldze rehabilitacyjnej stosuje się nie tylko do osoby niepełnosprawnej, ale również do osoby, która ma na utrzymaniu osobę niepełnosprawną. Konkretnie chodzi o:

1. małżonka;
2. będące w stosunku do podatnika lub jego małżonka osoby zaliczone do I grupy podatkowej w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn – czyli, zstępnych (dzieci/wnuki), wstępnych (rodzice/dziadkowie), pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
3. dziecko obce przyjęte na wychowanie przez podatnika lub jego małżonka.

Warunki skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej

Jakie warunki trzeba spełniać? Są następujące:

1. podatnik posiada udokumentowane wydatki;
2. osoba niepełnosprawna posiada orzeczenie o niepełnosprawności lub decyzję przyznającą rentę;
3. uzyskane w roku podatkowym dochody osób niepełnosprawnych nie przekraczają dwunastokrotności kwoty renty socjalnej określonej w ustawie o rencie socjalnej, w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego. Zatem roczne dochody osoby niepełnosprawnej w 2024 r. nie mogły przekroczyć kwoty 21 371,52 zł. Do wskazanej kwoty nie wlicza się: zasiłku pielęgnacyjnego, świadczenia uzupełniającego, dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów, alimentów na rzecz dzieci i innych dodatków.

Jakie wydatki podlegają odliczeniu?

Dla wielu dorosłych dzieci opieka nad starszą, schorowaną mamą to codzienność. Niezależnie od tego, czy mieszkacie razem, czy opieka odbywa się na odległość – możesz mieć prawo do skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej, jeśli ponosisz koszty leków, transportu czy sprzętu potrzebnego do życia codziennego. Takie odliczenie to nie tylko ulga finansowa – to również symboliczne docenienie Twojego wkładu w opiekę nad bliskimi. Kluczowe pytanie ile w zasadzie można odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej? Oraz jakie konkretnie wydatki podlegają odliczeniu? Wydatki dzieli się na poszczególne kategorię, od których zależy kwota odliczenia.

I. Wydatki nielimitowane

Całą kwotę poniesionego wydatku można odliczyć w przypadku wydatków zaliczonych do kategorii nielimitowanych, które zostały poniesione na:

1. adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności;
2. przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności;
3. zakup, naprawę lub najem wyrobów medycznych wymienionych w wykazie wyrobów medycznych oraz wyposażenia umożliwiającego ich używanie zgodnie z przewidzianym zastosowaniem;
4. zakup, naprawę lub najem indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, oraz wyposażenia umożliwiającego ich używanie zgodnie z przewidzianym zastosowaniem, niewymienionych w wykazie wyrobów medycznych, z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego;
5. zakup wydawnictw i materiałów (pomocy) szkoleniowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności;
6. odpłatność za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym;
7. odpłatność za pobyt w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym;
8. odpłatność za pobyt opiekuna osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I grupy inwalidztwa lub dzieci niepełnosprawnych do lat 16, przebywającego z osobą niepełnosprawną na turnusie rehabilitacyjnym, w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego lub zakładzie rehabilitacji leczniczej;
9. odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne lub leczniczo-rehabilitacyjne;
10. opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa;
11. opłacenie tłumacza języka migowego;
12. kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25. roku życia;
13. odpłatny przewóz: osoby niepełnosprawnej – karetką transportu sanitarnego, lub osoby zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa, oraz dzieci niepełnosprawnych do lat 16 – również innymi środkami transportu;
14. odpłatne przejazdy środkami transportu publicznego związane z pobytem: na turnusie rehabilitacyjnym, w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, na koloniach i obozach dla dzieci i młodzieży, opiekuna osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I grupy inwalidztwa lub dzieci niepełnosprawnych do lat 16, przebywającego z osobą niepełnosprawną na turnusie rehabilitacyjnym lub w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, lub zakładzie rehabilitacji leczniczej.

II. Wydatki limitowane

Kwotę do 2 280 zł można odliczyć w przypadku wydatków zaliczonych do kategorii limitowanych, które zostały poniesione na:

1. pieluchomajtki, pieluchy anatomiczne, chłonne majtki, podkłady, wkłady anatomiczne;
2. opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa;
3. utrzymanie psa asystującego, o którym mowa w ustawie o rehabilitacji zawodowej;
4. używanie samochodu osobowego, stanowiącego własność (współwłasność) osoby niepełnosprawnej lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną albo dziecko niepełnosprawne, które nie ukończyło 16. roku życia.

III. Wydatki na leki

Kwotę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł można odliczyć w przypadku wydatku zaliczonego do kategorii leków, o których mowa w ustawie – Prawo farmaceutyczne, jeżeli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować stale lub czasowo te leki. Innymi słowy od poniesionego wydatku w danym miesiącu odejmuje się 100 zł i wynik stanowi przysługujące odliczenie za jeden miesiąc. Oblicza się to w sposób następujący.

Przykłady.

I Przykład 50 zł (poniesiony wydatek) minus 100 zł równa się kwota mniejsza niż 0 zł (przysługujące odliczenie równe 0 zł). 50 – 100 = -50

II Przykład 400 zł (poniesiony wydatek) minus 100 zł równa się 300 zł (przysługujące odliczenie równe 300 zł). 400 – 100 = 300

Ulga rehabilitacyjna – praktyczny wyraz miłości

Dzień Matki to okazja, by nie tylko wręczyć kwiaty czy złożyć życzenia, ale także pomyśleć o realnym wsparciu w ramach ulgi rehabilitacyjnej, którą możesz uzyskać jako opiekun. Jeśli sprawujesz opiekę nad mamą, która zmaga się z niepełnosprawnością lub przewlekłą chorobą, pamiętaj – nie jesteś sam.