Organizacje udostępniające pracownikom samochody do celów służbowych muszą liczyć się z ograniczeniami w odliczeniu podatku VAT. Najnowsze orzeczenie jasno wskazują, że w przypadku mieszanej działalności konieczne jest zastosowanie podwójnych ograniczeń podatkowych.
Związek, który prowadzi zarówno działalność gospodarczą, jak i statutową finansowaną m.in. z dotacji, udostępnia swoim pracownikom samochody do celów służbowych. Użytkowanie pojazdów jest ściśle regulowane – pracownicy nie mogą korzystać z aut prywatnie, a przebieg jest ewidencjonowany. Samochody są parkowane na terenie związku lub w okolicach miejsca zamieszkania pracowników ze względów organizacyjnych.
Problem pojawił się przy rozliczaniu podatku VAT od wydatków związanych z tymi pojazdami. Związek twierdził, że może odliczać VAT proporcjonalnie do wykorzystania samochodów w działalności gospodarczej, bez obligatoryjnego ograniczenia odliczenia do 50%. Argumentował także, że gdyby musiał stosować to ograniczenie, to nie powinien dodatkowo stosować prewspółczynnika określonego w ustawie o VAT.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stanął jednak na stanowisku, że obie te zasady – zarówno proporcjonalne odliczenie VAT (prewspółczynnik), jak i 50-procentowe ograniczenie odliczenia – należy stosować łącznie. Zwrócił uwagę, że możliwość parkowania samochodu blisko miejsca zamieszkania pracownika stwarza potencjalną możliwość prywatnego użycia pojazdu, co wymusza stosowanie ograniczenia.
Sąd pierwszej instancji przyznał rację związkowi, stwierdzając, że stosuje się jedynie 50% ograniczenie VAT, bez prewspółczynnika, ponieważ pojazdy są wykorzystywane również do celów statutowych, a art. 86a ustawy o VAT ma charakter szczególny wobec art. 86 ustawy o VAT.
Jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, potwierdzając interpretację fiskusa. NSA podkreślił, że przy odliczaniu VAT od samochodów wykorzystywanych zarówno do działalności gospodarczej, jak i statutowej, należy najpierw zastosować prewspółczynnik (art. 86 ust. 2a), a następnie ograniczyć odliczenie do 50% (art. 86a ust. 1). Taka interpretacja pozwala właściwie uwzględnić mieszany charakter użytkowania pojazdów oraz ryzyko ich prywatnego użycia.
W praktyce oznacza to, że organizacje udostępniające samochody pracownikom do zadań służbowych, jeśli pojazdy te są wykorzystywane także poza działalnością gospodarczą, muszą liczyć się z podwójnym ograniczeniem w odliczeniu VAT. To ważne wskazanie dla podmiotów działających na styku działalności komercyjnej i statutowej, które chcą prawidłowo rozliczać podatki.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 07.10.2025 r., o sygn. akt I FSK 1585/22.
