Nowe uprawnienia PIP w zakresie kontroli umów cywilnoprawnych. Czy „śmieciówki” znikną po 2026 r.?

Od stycznia 2026 roku Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) będzie miała prawo przekształcać umowy cywilnoprawne w umowy o pracę, jeśli stwierdzi ku temu uzasadnione podstawy. Główny Inspektor Pracy poinformował, że w przyszłym roku planowanych jest około 200 kontroli dotyczących tego zagadnienia.

PIP czeka znacząca reforma, przygotowana na podstawie projektu ustawy Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS), która obecnie znajduje się w fazie konsultacji publicznych.

Najważniejszą zmianą jest nadanie PIP uprawnienia do wydawania decyzji administracyjnych, które będą umożliwiały przekształcanie niewłaściwie zawartych umów cywilnoprawnych na umowy o pracę.

Kontrole będą obejmowały okres do roku wstecz, a nawet umowy, które zakończyły się wcześniej, np. w sytuacji, gdy pracownik już zrezygnował z zatrudnienia.

Dodatkowo projekt przewiduje rozszerzenie zakresu informacji, które PIP będzie mogła uzyskiwać od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Zmiana w art. 14 ust. 2 pkt 3 ustawy o PIP umożliwi inspekcji bezpłatny dostęp do wszelkich danych zgromadzonych przez ZUS, nie tylko tych dotyczących ubezpieczeń społecznych i wypadków przy pracy, ale także innych niezbędnych do realizacji zadań PIP.