Podatnik nie musi być ekspertem, by skutecznie domagać się wznowienia postępowania podatkowego. NSA potwierdził, że istotne dowody mogą uzasadniać wznowienie nawet wtedy, gdy były znane stronie, ale nie organowi.

Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2025 r. (sygn. akt II FPS 3/25) kończy wieloletni spór interpretacyjny dotyczący art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Sąd orzekł, że aby wznowić postępowanie podatkowe zakończone ostateczną decyzją, wystarczy, że nowe dowody lub okoliczności nie były znane organowi podatkowemu. Nie jest konieczne, by były one również nieznane podatnikowi.

To rozstrzygnięcie odchodzi od dotychczas dominującej, restrykcyjnej linii orzeczniczej, według której przesłanki wznowienia spełnione były wyłącznie wtedy, gdy brak wiedzy o dowodach dotyczył zarówno organu, jak i strony. NSA uznał, że taki pogląd jest zbyt rygorystyczny i nie znajduje jednoznacznego potwierdzenia w przepisach. W jego ocenie literalna wykładnia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie nakłada obowiązku nieznajomości dowodów po obu stronach postępowania.

Nasi eksperci pozytywnie oceniają uchwałę, podkreślając, że podatnicy nie zawsze są świadomi wagi dokumentów, którymi dysponują, zwłaszcza w sprawach o dużym stopniu skomplikowania. Zdarza się, że istotne materiały są odnajdywane lub rozpoznane jako kluczowe dopiero po zakończeniu postępowania.

Nowe stanowisko NSA zwiększa szanse podatników na wznowienie postępowań w sytuacjach, gdy nie powołali dostępnych dowodów we właściwym czasie – nie z powodu zaniedbania, lecz z braku wiedzy o ich znaczeniu/wartości. Jednocześnie sąd podkreślił, że trwałość decyzji nadal pozostaje wartością chronioną, a tryb wznowieniowy ma charakter wyjątkowy.

Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13.10.2025 r., o sygn. akt II FPS 3/25.