Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że adwokat udzielający nieodpłatnej pomocy prawnej (pro bono) ma prawo do wynagrodzenia powiększonego o VAT, jeśli zasądza je sąd od strony przegrywającej. Mimo że adwokat nie pobiera honorarium od swojego klienta, to zapłata od przeciwnika procesowego stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu dyrektywy VAT.

Sprawa dotyczyła bułgarskiego adwokata, który reprezentował klienta nieodpłatnie, ale sąd zasądził mu wynagrodzenie od przegranej strony. Ta twierdziła, że powinna zapłacić kwotę netto, bez VAT. TSUE uznał jednak, że wynagrodzenie wypłacone przez osobę trzecią – nawet jeśli nie jest stroną umowy – nadal stanowi zapłatę za usługę.

Trybunał odróżnił tę sytuację od spraw o charakterze niepewnych przychodów (np. muzyka ulicznego czy właściciela konia wyścigowego), wskazując, że reprezentowanie klienta przed sądem to rzeczywista, konkretna usługa podlegająca VAT.

Wyrok TSUE z 23 października 2025 r., sygn. C-744/23.