Nowe przepisy wchodzą w życie już 1 czerwca 2025 r. i drastycznie zmieniają zasady zatrudniania cudzoziemców w Polsce. Ustawodawca przewidział nie tylko surowsze kary, lecz szereg nowych wymogów, które mogą kosztować majątek. Kara nawet do 50 tyś. zł za jednego pracownika, a jeśli naruszenia dot. kilku – pomnóż to razy liczbę osób. Inspektor pracy będzie mógł również nałożyć bez udziału sądu mandat do 10 tyś. zł. Nowa ustawa nie zostawia miejsca na niedopatrzenia. Sprawdź, zanim będzie za późno!

Wraz z dniem: 1 czerwca 2025 r. zostanie uchylona ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zastąpi ją nowy akt prawny – ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwana dalej „Ustawą”.

Ustawa wprowadza szereg sankcji za naruszenia przepisów dot. zatrudnienia cudzoziemców. Jednocześnie wysokości grzywien zostały zwiększone w stosunku do poprzedniego stanu prawnego. Co więcej, wysokość niektórych sankcji odpowiednio się mnoży przez liczbę cudzoziemców, którym powierzyło się pracę z naruszeniem przepisów Ustawy. Czyli, jeżeli nielegalne powierzyło się pracę 5 cudzoziemcom, to kara grzywny nie wynosi tylko od 3.000 zł do 50.000 zł, ale zostanie nałożona 5-krotnie (w związku z liczbą cudzoziemców). Zasada ta dotyczy naruszeń odpowiednio wskazanych poniżej w pkt 1, 3, 4, 5, 11. Poniżej przedstawiamy wysokość grzywien wprowadzonych Ustawą:

1. od 3000 zł do 50 000 zł za nielegalne powierzenie pracy cudzoziemcowi, przy czym wskazana kara grzywny jest wymierzona w kwocie nie niższej niż 3000 zł za jednego cudzoziemca;
2. nie niższej niż 1000 zł podlega cudzoziemiec, który nielegalnie wykonuje pracę;
3. od 6000 zł do 50 000 zł podlega ten kto za pomocą wprowadzenia cudzoziemca w błąd, wyzyskania błędu, wykorzystania zależności służbowej lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania doprowadza cudzoziemca do nielegalnego wykonywania pracy, przy czym wskazana kara grzywny jest wymierzona w kwocie nie niższej niż 6000 zł za jednego cudzoziemca;
4. od 6000 zł do 50 000 zł podlega ten kto żąda od cudzoziemca korzyści majątkowej w zamian za podjęcie działań zmierzających do uzyskania zezwolenia na pracę lub innego dokumentu uprawniającego do wykonywania pracy, przy czym wskazana kara grzywny jest wymierzona w kwocie nie niższej niż 6000 zł za jednego cudzoziemca;
5. od 6000 zł do 50 000 zł podlega ten kto za pomocą wprowadzenia w błąd, wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania doprowadza inną osobę do nielegalnego zatrudnienia cudzoziemca, przy czym wskazana kara grzywny jest wymierzona w kwocie nie niższej niż 6000 zł za jednego cudzoziemca;
6. od 1000 zł do 3000 zł podlega ten kto nie dopełnia następującego obowiązku:
   • jeżeli umowa powierzenia pracy cudzoziemcowi będzie sporządzona w języku polskim, a cudzoziemiec nie posługuje się językiem polskim, podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi przed podpisaniem umowy przedstawia cudzoziemcowi treść tej umowy na piśmie w wersji dla niego zrozumiałej i przechowuje ją przez okres wykonywania pracy przez cudzoziemca, a także przez okres 2 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym stosunek prawny będący podstawą zatrudnienia cudzoziemca uległ rozwiązaniu lub wygasł (art. 5 ust. 2 Ustawy)
   • pracodawca, któremu wydano zezwolenie na pracę przekazuje organowi, który wydał to zezwolenie kopię umowy z cudzoziemcem w języku polskim, za pomocą systemu teleinformatycznego przed powierzeniem pracy cudzoziemcowi, a w przypadku kiedy cudzoziemcowi powierzono pracę na podstawie umowy o pomocy przy zbiorach – w terminie 7 dni od dnia powierzenia pracy (art. 17 ust. 1 pkt 2 Ustawy);
   • pracodawca powierzający pracę cudzoziemcowi, którego oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi zostało wpisane do ewidencji oświadczeń: przekazuje organowi, który wpisał to oświadczenie do ewidencji, kopię umowy z cudzoziemcem w języku polskim, za pomocą systemu teleinformatycznego, przed powierzeniem pracy cudzoziemcowi (art. 68 ust. 1 pkt 2 Ustawy);
7. nie niższej niż 500 zł podlega ten kto nie dopełnia obowiązku powiadomienia organu o
   • okolicznościach dot. zmiany lub wydania nowego zezwolenia na pracę (art. 18 ust. 2 Ustawy);
   • niepodjęciu pracy przez cudzoziemca, jej przerwaniu lub wcześniejszym zakończeniu (art. 19 Ustawy);
8. od 500 zł do 2000 zł podlega ten kto nie dopełnia obowiązku zawarcia z cudzoziemcem umowy w formie pisemnej określającej warunki najmu lub użyczenia kwatery mieszkalnej w przypadku gdy pracodawca zapewnia mu również zakwaterowanie (art. 59 ust. 1 Ustawy);
9. od 200 zł do 2000 zł podlega ten kto, zawierając umowę najmu z cudzoziemcem ustala wygórowany czynsz w stosunku do wynagrodzenia cudzoziemca;
10. od 500 do 5000 zł podlega ten kto nie powiadamia starosty w terminie 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy przez cudzoziemca lub o niepodjęciu pracy w terminie 14 dni od dnia w którym miało nastąpić rozpoczęcie pracy wskazane w ewidencji oświadczeń lub przekazuje nieprawdziwe informacje o podjęciu, niepodjęciu lub zakończeniu pracy przez cudzoziemca na podstawie oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi;
11. nie niższej niż 6000 zł podlega ten kto powierza pracę cudzoziemcowi skierowanemu do wykonywania pracy przez podmiot niebędący agencją zatrudnienia, przy czym wskazana kara grzywny jest wymierzona w kwocie nie niższej niż 6000 zł za jednego cudzoziemca;
12. nie niższej niż 3000 zł podlega ten kto, powierzając pracę cudzoziemcowi, kieruje go do wykonywania pracy na rzecz i pod kierownictwem innego podmiotu na innej podstawie niż umowa przewidująca wykonywanie pracy tymczasowej.

Ponadto, zmiany dotyczą również Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Do art. 96 KPSW zostanie od 1 czerwca 2025 r. dodany § 1af. Zgodnie z pkt 1) wskazanego paragrafu Państwowa Inspekcja Pracy lub Straż Graniczna w sprawach o czyny wymienione powyżej będzie mogła nałożyć również mandat do 10 000 zł bez udziału sądu (art. 96 § 1af pkt 1) KPSW).