Gmina chciała odzyskać VAT za budowę drogi do oczyszczalni, uznając ją za element działalności opodatkowanej. Spór z fiskusem zakończył się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który zajął stanowisko niekorzystne dla samorządu.

Sprawa dotyczyła gminy, która poniosła wydatki na budowę drogi dojazdowej prowadzącej wyłącznie do lokalnej oczyszczalni ścieków. Samorząd argumentował, że bez tej inwestycji obiekt nie mógłby prawidłowo funkcjonować, ponieważ droga stanowi jedyne połączenie z infrastrukturą zewnętrzną. Podkreślono również, że oczyszczalnia świadczy usługi zarówno na rzecz mieszkańców, jak i podmiotów gospodarczych, dlatego inwestycja ta służy działalności opodatkowanej.

Z uwagi na brak możliwości jednoznacznego przypisania kosztów budowy do konkretnego rodzaju działalności, gmina planowała zastosować prewspółczynnik odliczenia VAT, oparty na udziale ścieków odbieranych od podmiotów zewnętrznych w ogólnej ilości obsługiwanych ścieków.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie przychylił się jednak do tego stanowiska. Uznał, że budowa drogi stanowi realizację zadania własnego gminy, wynikającego z przepisów prawa, a nie działanie jako podatnik VAT. W związku z tym gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku poparł stanowisko samorządu, wskazując na związek pomiędzy inwestycją a działalnością opodatkowaną – czyli świadczeniem usług oczyszczania ścieków. Sąd uznał, że w tym przypadku gmina występowała jako podatnik VAT.

Ostatecznie jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA. NSA potwierdził, że budowa drogi należy do ustawowych obowiązków gminy jako jednostki samorządu terytorialnego. W ocenie sądu nie ma znaczenia, czy droga prowadzi do oczyszczalni, szkoły czy innego obiektu – sama inwestycja nie jest powiązana z czynnościami opodatkowanymi VAT.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 07.10.2025 r., o sygn. akt I FSK 1546/22.